مراحل ثبت اختراع

اختراع نتیجه سال‌ها تلاش و پشتکار جسمی و فکری و درنتیجه رسیدن به نتایج موفقیت‌آمیز عملی است که در قالب یک فرآیند صنعتی یا محصول تولیدی بروز پیدا می‌کند. بر اساس مصوبه‌ای که اول تیرماه ۱۳۱۰ تصویب ‌شده و به ‌موجب آیین‌نامه قانون که در همان سال تصویب‌شد و در سال 1337 نیز مورد تجدید و ارزیابی قرار گرفت در زمینه ثبت اختراع مراحلی پیش‌بینی ‌شده است.
بر مبنای ماده ۲۶ قانون ثبت نشان تجاری و اختراعات، تعیین شده که هرگونه اکتشاف یا اختراع تازه در زمینه صنعتی به فرد مخترع و مبدع آن حقوق انحصاری می‌دهد. بر اساس این ماده از قانون، مخترع می‌تواند از اختراع خود در مدت‌ زمان و شرایط مشخص استفاده کند. البته مشروط بر این‌که این اختراع در اداره ثبت اسناد تهران به‌طور قانونی ثبت ‌شده باشد.
مدرک برگه‌ای که اداره ثبت اسناد تهران به شخص اعطا می‌کند برگه اختراع نام دارد. هر پروسه اختراع از دو لحاظ برای مخترع حق به وجود می‌آورد یکی از جنبه اخلاقی که همیشگی است و دیگری از لحاظ مادی که محدودیت دارد. براساس قانون اختراع در ایران مدت زمان این حق و حقوق با توجه به شرایط مخترع ۵ ،۱۰ ،۱۵ یا ۲۰ سال متغیر است.
در ادامه تصمیم داریم مدارک لازم برای ثبت اختراع و مراحل ثبت آن را توصیف کنیم:

مدارک مورد نیاز در روند ثبت اختراع

اظهارنامه اختراع (۳ نسخه)

براساس ماده ۲ آیین‌نامه اجرایی قانون ثبت برای ثبت اختراع باید اظهارنامه‌ای به مراجع ثبتی ارائه شود اظهارنامه اختراع نوعی از اوراق بهادار است که آن را باید از واحد فروش اوراق بهادار واقع در اداره‌کل ثبت شرکت‌ها دریافت کرده و زبان فارسی و بدون خط خوردگی و پارگی تکمیل کرده و ارائه دهید.
درصورتی‌که سایر اسناد ضمیمه اظهارنامه و مدارک مرتبط به زبان دیگری غیر از فارسی باشد، می‌توانید اصل مدارک را به ‌همراه ترجمه فارسی ارائه دهید. البته اگر ترجمه کامل این مدارک برای شخص متقاضی ممکن نباشد می‌تواند خلاصه مدارک را به فارسی ضمیمه کند. مرجع ثبت اختراع درصورتی‌که نیاز باشد ترجمه رسمی مدارک مورد نظر را مطالبه می‌کند.
در صورتی‌که اصطلاحات و واژگان علمی و فناوری به ‌کار رفته در اسناد موردنظر معادل فارسی ندارد استفاده از همان اصطلاحات اولیه کافی است.

در مراحل تنظیم و ارائه اظهارنامه باید به موارد زیر توجه کرد:
1- معرفی کامل شخص مخترع و نماینده قانونی وی. درصورتی‌که اختراع نام و عنوان دارد باید در اظهارنامه لحاظ شود
2- درصورتی‌که فرد متقاضی خود شخص مخترع نباشد باید مدارکی مبنی ‌بر سمت قانونی او به ضمیمه اظهارنامه تحویل داده شود.
3- اظهارنامه حاوی اطلاعات و ادعاهایی مختصر و گویا همراه با توصیف باشد به ‌طوری‌که برای شخصی که مهارت عادی در آن فناوری مربوطه دارد کاملاً واضح باشد. درضمن مخترع باید حداقل یک شیوه اجرائی برای اختراع خود ارائه کند. در نهایت در زیر امضاء اشخاص حقوقی مهر زده شود.

 

توصیف اختراع ( ۳ نسخه)
1- مدرک خلاصه توصیف اختراع باید دقیقاً در زمینه‌ی فنی اختراع مورد نظر باشد تا در زمان جستجوی سوابق اختراع به آن رجوع شود. در خلاصه اختراع موارد زیر باید در نظر گرفته شود.
2- نامه با ‌عنوان اختراع آغاز شود و شامل ۷۰ تا ۲۰۰ کلمه‌ باشد.
3 – در مورد وجود مسئله فنی و راهکارهای پیداشده برای آن و کاربردهای راه‌گشای اصلی اختراع به‌ طور خلاصه توضیح داده شود.
4- درصورتی که نیاز است معادلات ریاضی و فرمول‌های شیمیایی ضمیمه شود تا با کمک آن‌ها ویژگی‌های اصلی اختراع به‌طور کامل بیان شود.
5- درصورتی‌که برای روی توصیف اختراع نیاز به پلن و نقشه خاصی است در داخل پرانتز به آن‌ها اشاره شود.
6- نیازی نیست در مورد مزایای مختلف ارزش اختراع توضیحاتی داده شود. بر اساس ماده ۱۴ خلاصه توصیف اختراع برای واشکافی اطلاعات اختراع لازم است و دال بر مشخص شدن درستی ادعا نیست.

مراحل ثبت اختراع

این فرایند یک سری مراحل دارد که به‌صورت زیر انجام می شود:
باید به پورتال اداره‌کل مالکیت صنعتی به نشانی اینترنتی http://iripo.ssaa.irوارد بخش ثبت اظهارنامه شوید.
تعهدنامه‌ای در مورد شرایط قانونی را پذیرش کنید
در این مرحله باید نوع اظهارنامه انتخاب شود ( ثبت اظهارنامه جدید یا اعتراض به ثبت اعتراض‌نامه اختراع قبلی)

تکمیل اطلاعات اظهارنامه به‌صورت زیر:

مالکیت اظهارنامه: مالک اظهارنامه به کسی گفته می‌شود که اختراع با نام او و به درخواست او ثبت می‌شود که ممکن است شخص حقیقی یا حقوقی باشد.
نماینده قانونی: معرفی نماینده قانونی که ممکن است صاحب امضای شرکت، نماینده قانونی، وکیل دادگستری و دفتر حقوقی معرفی ‌شده باشد.
دریافت‌کننده ابلاغ: یعنی کسی که ابلاغ را دریافت می‌کند می‌تواند یکی از مالکان یا نمایندگان قانونی یا شخص حقوقی باشد
مشخصات مخترع: مخترع الزاماً باید شخص حقیقی باشد و مشخصاتش به طور کامل نوشته شود
عنوان و خلاصه اختراع: مشخص کردن عنوان اختراع یک ضرورت است که این عنوان باید مختصر اصولی و نوآورانه باشد. خلاصه اختراع فقط باید برای توصیف اطلاعات فنی در زمینه اختراع و ارائه راهکارها باشد.